Het Japanse vervoersysteem is een van de meest efficiënte ter wereld: punctueel op de seconde, schoon, met bewegwijzering in het Engels en op bijna het hele net gedekt door Google Maps. De eerste dagen kan het overweldigen door zijn complexiteit, maar met drie heldere begrippen — de IC-kaart, de Shinkansen en wanneer je de JR Pass gebruikt — verplaats je je probleemloos door het hele land.
Vervoersmiddelen: algemene vergelijking
| Middel | Snelheid | Kosten | Dekking | Waarvoor het dient |
|---|---|---|---|---|
| Shinkansen | 250–320 km/u | Hoog (~80 € enkel Tokyo–Osaka) | Hoofdsteden | Verplaatsingen tussen steden |
| Metro (Tokyo/Osaka) | 30–60 km/u | Laag (1–2,5 €/rit) | Binnen de stad | Je verplaatsen binnen Tokyo/Osaka |
| JR Local/Rapid | 50–120 km/u | Laag-gemiddeld | Nationaal | Korte verbindingen en luchthavens |
| Nachtbus | 80–100 km/u | Heel laag (16–33 €) | Hoofdsteden | 's Nachts reizen om te besparen |
| Binnenlandse vlucht | Vliegtuig | Variabel (vanaf ~30–60 € low cost) | Eilanden en lange afstanden | Hokkaido, Okinawa, ver Kyushu |
| Taxi | Variabel (verkeer) | Heel hoog (~0,7–1 €/km + starttarief) | Universeel | Laatste optie of groepen met bagage |
| Fiets | 15–25 km/u | Heel laag (huur 5–10 €/dag) | Lokaal | Wijken en kleine steden verkennen |
De IC-kaart: Suica, Pasmo en ICOCA
De IC-kaart (Suica, Pasmo of ICOCA) is een oplaadbare prepaidkaart voor de metro, bussen en lokale treinen van de grote steden, en ook om te betalen in konbini en drankautomaten. De drie zijn onderling uitwisselbaar, worden verkocht in de automaten op de stations en kun je ook op je telefoon zetten. Hoe ze werken, wat ze kosten en welke bij je past, lees je in de gids over de Suica en de Pasmo.
De Shinkansen: hogesnelheidstreinen
De Shinkansen (letterlijk "nieuwe hoofdlijn") is het hogesnelheidstreinnet van Japan, met snelheden tot 320 km/u. Het is de standaardmanier om tussen steden te reizen. De belangrijkste trajecten zijn:
| Traject | Tijd (Nozomi) | Ticket (gereserveerd) | Type trein | JR Pass |
|---|---|---|---|---|
| Tokyo → Kyoto | 2u 15 min | ~14.170 ¥ (~77 €) | Nozomi/Hikari | Hikari inbegrepen; Nozomi met toeslag |
| Tokyo → Osaka | 2u 30 min | ~14.720 ¥ (~80 €) | Nozomi/Hikari | Hikari inbegrepen; Nozomi met toeslag |
| Kyoto → Osaka | 15 min | ~570 ¥ (~3 €) | Hikari/Sakura | Inbegrepen |
| Osaka → Hiroshima | 1u 20 min | ~10.640 ¥ (~58 €) | Sakura/Nozomi | Sakura inbegrepen; Nozomi met toeslag |
| Tokyo → Kanazawa | 2u 30 min | ~14.580 ¥ (~79 €) | Kagayaki/Hakutaka | Inbegrepen |
| Osaka → Fukuoka | 1u 15 min | ~10.580 ¥ (~58 €) | Sakura/Nozomi | Sakura inbegrepen; Nozomi met toeslag |
Het verschil tussen de treintypes telt vooral met de JR Pass: de Nozomi is de snelste en frequentste, maar met de basispas moet je een toeslag betalen om hem te gebruiken (bijvoorbeeld zo'n 4.960 ¥ tussen Tokyo en Kyoto of Osaka). De Hikari doet er slechts 15–25 minuten langer over, is zonder meerkost inbegrepen en is voor de meeste toeristische routes ruim voldoende. De Kodama stopt bij alle stations en is de traagste. De prijzen zijn benaderend en kunnen 200–400 ¥ stijgen in het hoogseizoen (Nieuwjaar, Golden Week, Obon).
Stoelreservering
Bijna alle Shinkansen hebben rijtuigen met gereserveerde stoel en vrije rijtuigen (zonder reservering, wie eerst komt). Met JR Pass kun je gratis stoelreserveringen maken aan de JR-loketten, bij de automaten of op de officiële site. In het hoogseizoen (sakura, Golden Week, Obon, november) reserveer altijd, want de vrije rijtuigen lopen vol. Houd er rekening mee dat op sommige lijnen, zoals de Nozomi en de Mizuho, een groot deel van het jaar alle stoelen gereserveerd zijn.
Wanneer loont de JR Pass?
De JR Pass is een onbeperkte treinpas voor buitenlandse toeristen, voor 7, 14 of 21 dagen, die bijna alle JR-treinen dekt, de Shinkansen inbegrepen (de Nozomi en de Mizuho met toeslag). Sinds de prijsstijgingen van oktober 2023 en oktober 2026 loont hij op minder reisroutes dan vroeger. Vergelijk je route met de JR Pass-calculator; alle details vind je in de JR Pass-gids.
Regionale passen: het alternatief voor de nationale JR Pass
Blijft je reis binnen één regio, dan is losse kaartjes combineren met een regionale JR-pas meestal voordeliger dan de nationale JR Pass. Er zijn passen voor Kansai, Kansai-Hiroshima, het oosten (JR East), Kyushu en Hokkaido, en in Hakone is er de Hakone Free Pass. Welke je kiest en wat ze kosten, lees je in de gids over regionale JR-passen.
De metro van Tokyo: hoe hij werkt
De metro van Tokyo heeft 13 lijnen van twee bedrijven (Tokyo Metro en Toei), en de Yamanote-lijn van JR maakt een lus langs de belangrijkste wijken. De IC-kaart werkt op alle lijnen en Google Maps geeft je de lijn en het perron. Hoe je hem stap voor stap gebruikt en welke metropas loont, lees je in de gids over vervoer in Tokyo.
Nachtbussen: de goedkope optie tussen steden
Voor reizigers met een krap budget zijn de nachtbussen tussen steden het alternatief voor de Shinkansen. Het traject Tokyo–Osaka met de nachtbus kost tussen 3.000 en 6.000 ¥ (16–33 €), tegenover de ~14.000 ¥ van de Shinkansen. Het nadeel is de tijd: de bus doet er zo'n 8–9 uur over en de slaapkwaliteit varieert naargelang de operator en het type stoel.
De belangrijkste operators zijn Willer Express en JR Bus. De bussen met 3 of 4 rijen stoelen met ruime scheidingen ("relax seat" of "premium") wegen op tegen de meerprijs. Reserveer online voor de reis — het is goedkoper en de stoelen lopen vol.
Deze optie is vooral handig voor trajecten Tokyo–Osaka, Tokyo–Kyoto, Osaka–Fukuoka of Tokyo–Hiroshima als je tijd hebt en tegelijk wilt besparen op accommodatie en vervoer.
Binnenlandse vluchten, veerboten en taxi's
Binnenlandse vluchten
Voor heel lange afstanden of om de eilanden te bereiken wint het vliegtuig van de trein. De vlagdragers zijn ANA en JAL, en die bestaan naast de low cost Peach, Jetstar Japan en ZIPAIR. Een Tokyo–Sapporo (Hokkaido) of een Tokyo–Okinawa is veel sneller met het vliegtuig dan met de trein, en met weken vooruit reserveren bieden de low cost tarieven die onder de 30–60 € per traject kunnen zakken. Zowel ANA als JAL hebben passen voor binnenlandse vluchten voor buitenlandse toeristen (ANA Experience Japan Fare, JAL Explorer Pass) met heel competitieve vlakke tarieven op lange routes. Voor Hokkaido, Okinawa of het zuiden van Kyushu vergelijk altijd vlucht tegenover Shinkansen.
Veerboten
Japan is een archipel, dus de veerboten dekken routes die de trein niet bereikt: tussen eilanden in de Seto-binnenzee, naar Hokkaido, de eilanden van Okinawa of kleine bestemmingen. De meeste toeristen gebruiken alleen korte en heel concrete veerboten, zoals de JR-veerboot naar Miyajima (inbegrepen in de JR Pass) tegenover Hiroshima, of de boten van de Hakone-lus over het Ashi-meer. Voor lange overtochten tussen eilanden bestaan nachtelijke veerboten met hut, een goedkoop maar traag alternatief.
Taxi's
De taxi in Japan is veilig, schoon en eerlijk (ze blazen de prijs niet op), maar duur voor doorlopend gebruik. Het starttarief ligt rond 500–700 ¥ en elke kilometer voegt zo'n 100–150 ¥ toe, zodat een stadsrit van 10 km makkelijk 30–40 € kan kosten. Het heeft zin voor zware bagage, bestemmingen zonder metro 's nachts of als jullie met vier personen zijn en het deelt. De app GO laat je in vrijwel het hele land een taxi bestellen met een interface in het Engels en betaling met kaart.